ระบบบริการการแพทย์ฉุกเฉินก่อนนำส่งโรงพยาบาลและระบบส่งมารดาและทารกในเขตกรุงเทพมหานคร

ระบบบริการการแพทย์ฉุกเฉินก่อนนำส่งโรงพยาบาลและระบบส่งมารดาและทารก

ในเขตกรุงเทพมหานคร


เพชรพงษ์  กำจรกิจการ

 

     ศูนย์เอราวัณ สำนักการแพทย์ กรุงเทพมหานคร ได้รับมอบภารกิจในการดำเนินการระบบบริการการแพทย์ฉุกเฉินในเขตกรุงเทพมหานคร จากศูนย์นเรนทร กระทรวงสาธารณสุข เมื่อวันที่  8 สิงหาคม 2550  โดยศูนย์เอราวัณเป็นศูนย์รับแจ้งเหตุ ประสานและสั่งการการปฏิบัติการการแพทย์ฉุกเฉิน ผ่านทางโทรศัพท์หมายเลข 1646  และเครือข่ายวิทยุของศูนย์เอราวัณ  นอกจากนี้ยังให้บริการแก่ผู้ที่โทรศัพท์ผ่านทางหมายเลข 1669 ในเขตกรุงเทพมหานครอีกด้วย การดำเนินงานมีลักษณะเป็นเครือข่าย ได้รับความร่วมมือจากโรงพยาบาลในสังกัดต่างๆ เช่น สำนักการแพทย์ กรุงเทพมหานคร กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข กระทรวงกลาโหม สำนักงานตำรวจแห่งชาติ โรงพยาบาลเอกชน  รวมทั้งมูลนิธิต่างๆ ในการดำเนินการด้านระบบบริการการแพทย์ฉุกเฉินนี้ได้แบ่งพื้นที่ออกเป็น 9 โซน  มีโรงพยาบาลที่เป็นแม่โซนทั้ง  9  โซนดังนี้

โซนที่ 1    วิทยาลัยแพทยศาสตร์กรุงเทพมหานครและวชิรพยาบาล

โซนที่ 2    โรงพยาบาลกลาง

โซนที่ 3    โรงพยาบาลตากสิน

โซนที่ 4    โรงพยาบาลเจริญกรุงประชารักษ์

โซนที่ 5    โรงพยาบาลเลิศสิน

โซนที่ 6    โรงพยาบาลนพรัตนราชธานี

โซนที่ 7    โรงพยาบาลภูมิพลอดุลยเดช

โซนที่ 8    โรงพยาบาลราชวิถี

โซนที่ 9    โรงพยาบาลตำรวจ

     โดยโรงพยาบาลแม่โซนทำหน้าที่ประสานความร่วมมือระหว่างหน่วยปฏิบัติการในพื้นที่โซนของตน   ในปัจจุบันระบบบริการการแพทย์ฉุกเฉินในเขตพื้นที่เขตกรุงเทพมหานครมีการแบ่งหน่วยปฏิบัติการออกเป็น 2 ระดับ คือระดับพื้นฐานและระดับสูง มีรถพยาบาลระดับสูงที่ขึ้นทะเบียนเพื่อให้ บริการทั้งหมดจำนวน 92 คัน จากโรงพยาบาลที่เข้าร่วมปฏิบัติการในเครือข่ายทั้งสิ้น 43 แห่ง และมีรถพยาบาลระดับพื้นฐานจากหน่วยปฏิบัติการเอกชน มูลนิธิต่าง ๆ และศูนย์เอราวัณ รวม 9 แห่ง 55 คัน (ข้อมูล ณ วันที่ 4 เมษายน 2551)

     กรุงเทพมหานคร โดยศูนย์เอราวัณ สำนักการแพทย์ ได้ให้บริการแก่ผู้เจ็บป่วยฉุกเฉินก่อนนำส่งสถานพยาบาลเดือนละประมาณ 2,700 ราย และมีแนวโน้มของผู้รับบริการจากภาวะเจ็บป่วยฉุกเฉินที่มิได้เกิดจากอุบัติเหตุเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ

บทบาทหน้าที่ของศูนย์เอราวัณในการให้การดูแลช่วยเหลือก่อนนำส่งสถานพยาบาล

     ศูนย์เอราวัณหรือกองระบบบริการการแพทย์ฉุกเฉิน สำนักการแพทย์ กรุงเทพมหานครมีภาระรับผิดชอบระบบบริการการแพทย์ฉุกเฉินก่อนนำส่งโรงพยาบาลในเขตพื้นที่กรุงเทพมหานคร  โดย เป็นศูนย์รับแจ้งเหตุและประสานสั่งการ ตรวจสอบและกำกับการให้บริการการแพทย์ฉุกเฉินให้เป็นไปตามมาตรฐาน ฝึกอบรม ศึกษา และวิจัยระบบบริการการแพทย์ฉุกเฉินในเขตกรุงเทพมหานคร ทั้งในภาวะปกติและสาธารณภัยต่างๆ  รวมทั้งเป็นหน่วยงานธุรการในการประสานและจัดการงานธุรการของระบบ

     ระบบบริการการแพทย์ฉุกเฉินในปัจจุบันต้องดำเนินการภายใต้พระราชบัญญัติการแพทย์ฉุกเฉิน ซึ่งได้ประกาศและมีผลบังคับใช้เมื่อวันที่ 6 มีนาคม 2551   โดยเจตนารมณ์ของการให้การช่วยเหลือนั้น  ระบบบริการการแพทย์ฉุกเฉินจะให้บริการผู้เจ็บป่วยที่มีภาวะวิกฤตฉุกเฉินที่เป็นอันตรายต่อชีวิตหรือผู้เจ็บป่วยที่อยู่ในสถานการณ์วิกฤตของเวลา (time-critical situation) เพื่อให้มีโอกาสรอดชีวิตมากขึ้น  ซึ่งขณะอยู่ระหว่างการดำเนินการกำหนดมาตรฐาน และหลักเกณฑ์เกี่ยวกับการแพทย์ฉุกเฉินของคณะกรรมการการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ

     ศูนย์รับแจ้งเหตุและประสานสั่งการ (dispatch center) มีหน้าที่ในการรับแจ้งเหตุต่างๆ ผ่านทางระบบโทรศัพท์และวิทยุสื่อสาร  สอบถามข้อมูลเพื่อให้ทราบความรุนแรงของการเจ็บป่วยหรือการบาดเจ็บ และสถานที่อยู่ของผู้เจ็บป่วย เพื่อดำเนินการประสานหน่วยปฏิบัติการการแพทย์ฉุกเฉินที่เหมาะสม ซึ่งกระจายอยู่ในพื้นที่กรุงเทพมหานครให้ไปทำการช่วยเหลือยังสถานที่เกิดเหตุได้อย่างถูกต้องและนำส่งสถานพยาบาลที่เหมาะสมกับสภาวะของผู้เจ็บป่วยรายนั้นๆ การให้ข้อมูลของผู้เจ็บป่วยที่ถูก ต้องครบถ้วนเป็นสิ่งสำคัญในการประสานให้การช่วยเหลือ หรือให้คำแนะนำในการช่วยเหลือก่อนที่หน่วยปฏิบัติการจะไปถึงยังจุดเกิดเหตุ

การประสานสั่งการและการทำงานของหน่วยปฏิบัติการ

     งานควบคุม กำกับมาตรฐานการปฏิบัติการ เป็นอีกภารกิจที่สำคัญในการทำให้ประชาชนได้รับบริการที่มีคุณภาพมาตรฐาน และมีความมั่นใจในการให้บริการของระบบบริการการ แพทย์ฉุกเฉิน ศูนย์เอราวัณได้มีการกำหนดมาตรฐานและดำเนินการตรวจสอบรถพยาบาลระดับพื้นฐานและระดับสูง  มีการอบรมเพื่อพัฒนาศักยภาพของผู้ปฏิบัติการ ขึ้นทะเบียนผู้ปฏิบัติการ และจะทำการทดสอบความสามารถของผู้ที่จะเข้าร่วมในระบบปฏิบัติการการแพทย์ฉุกเฉินในเขตกรุงเทพมหานคร ว่าผ่านเกณฑ์กำหนดมาตรฐานคุณสมบัติของผู้ปฏิบัติการหรือไม่ ศูนย์เอราวัณ สำนักการแพทย์ กรุงเทพ มหานคร ได้พยายามดำเนินการเพื่อรักษามาตรฐานการให้บริการแก่ประชาชนในเขตกรุงเทพมหานคร ทั้งนี้เพื่อให้ประชาชนเกิดความอุ่นใจเมื่อเกิดภาวะเจ็บป่วยฉุกเฉิน

     ศูนย์เอราวัณได้ร่วมกับโรงพยาบาลที่เป็นแม่โซนทั้ง 9 แห่ง และวิทยาลัยพยาบาลเกื้อการุณย์ ทำการฝึกอบรมเจ้าหน้าที่ และพยาบาลให้มีความรู้ความสามารถในการปฏิบัติ การช่วยเหลือผู้เจ็บป่วย ณ จุดเกิดเหตุก่อนนำส่งโรงพยาบาลอย่างต่อเนื่องตั้งแต่เริ่มเปิดดำเนินการ  โดยได้รับทุนสนับสนุนจากสำนักการแพทย์ และสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ

     ระบบบริการการแพทย์ฉุกเฉิน กรุงเทพมหานคร เป็นระบบที่ให้บริการแก่ผู้เจ้บป่วย/บาดเจ้บฉุกเฉิน รวมทั้งผู้ป่วยหญิงมีครรภ์ที่มีภาวะเร่งด่วนฉุกเฉินหรือทารกที่คลอดฉุกเฉินก่อนถึงโรงพยาบาลโดยสามารถติดต่อแจ้งเหตุ และขอรับบริการได้ผ่านโทรศัพท์หมายเลข 1646 ซึ่งให้บริการตลอด 24 ชั่วโมง

เกณฑ์การคัดแยกความรุนแรงและเร่งด่วนเพื่อประสานหน่วยปฏิบัติการการแพทย์ฉุกเฉิน